Dersliklerde Taze Hava ve CO₂ Kontrolü

Derslikte havayı ne bozar?

Bir dersliğin sorunu basittir: küçük bir hacimde çok sayıda kişi uzun süre kapalı pencere ardında kalır. Kışın ders sırasında pencere açıldığında pencere kenarındaki öğrenciler üşür; yol kenarındaki okullarda trafik gürültüsü ve egzoz da içeri girer. Bu yüzden pencere çoğunlukla yalnız teneffüste açılır.

Ders boyunca her öğrenci havaya CO₂ verir. Dış havada yaklaşık 420 ppm olan değer, kapalı ve kalabalık bir sınıfta bir ders saati içinde belirgin biçimde yükselir. Kataloğumuz da cihazı okullar ve dershaneler gibi hava değişiminin uzun süre sınırlı kaldığı kapalı alanlar için önerir.

Teneffüste pencereyi sonuna kadar açmak havayı yeniler, ama kışın sınıfı da soğutur ve bir sonraki dersin ilk dakikaları ısınmayı beklemekle geçer. Isı geri kazanımlı bir cihaz taze havayı ders boyunca azar azar ve ısıtarak verir. Sıcaklık verimliliğinin basit tanımıyla hesaplarsak, dışarısı 5 °C ve sınıf 21 °C iken %82 verimlilik, taze havanın sınıfa yaklaşık 18 °C'de girmesi anlamına gelir.

Derslikte neden CO₂ sensörlü versiyon?

Kalabalık bir sınıfta havanın kalitesini en hızlı değiştiren etken insanların kendisidir ve bunun en kullanışlı göstergesi CO₂ değeridir. Katalog da kalabalık ortamlar için CO₂ sensörlü versiyonu önerir. PM2.5 sensörlü versiyon dış havadaki partikülü izler; bu bilgi yol kenarındaki bir okulda değerlidir, ama sınıfın dolup dolmadığını göstermez. İki durumda da dışarıdan alınan hava %99 HEPA filtreden geçer; versiyon seçimi yalnızca cihazın hızını neye göre ayarlayacağını belirler.

28 öğrenci ve bir öğretmen: kaç cihaz?

EN 16798-1 standardının kişi başı yaklaşık 25 m³/h (7 l/s) taze hava değeri ve cihazın en yüksek hızdaki 150 m³/h debisiyle hesap şöyle çıkar:

Sonuç açık konuşmayı gerektiriyor: tam dolu bir dersliğin kişi başı taze hava ihtiyacını tek bir duvar cihazı karşılamaz. Bu hesaba göre beş cihaz gerekir ve hepsinin dış duvara yerleşebilmesi duvar uzunluğuna ve pencere düzenine bağlıdır. Katalogdaki cihaz başına 20–45 m² oda aralığı da derslik alanıyla birlikte kontrol edilmelidir. Bir okul için seçenekler şunlardır:

• Dış duvar uygunsa ihtiyacı karşılayacak sayıda cihaz kullanmak.
• Daha az cihazla başlayıp teneffüs havalandırmasını sürdürmek. Bu durumda CO₂ daha yavaş yükselir ama ihtiyaç tam karşılanmaz; panelde izlenen CO₂ değeri bunu açıkça gösterir.
• Bütün binada kanallı merkezi bir sisteme geçmek. Bu seçenekleri cihaz seçimi rehberinde karşılaştırdık.

Etüt odası ve dershane sınıfı gibi daha az kişili odalarda tablo çok daha uygulanabilir bir sonuç verir. Bu rakamlar ön hesaptır; kesin cihaz sayısı okul binası yerinde görülerek belirlenir.

Ders programına göre çalıştırma

Okulda cihazdan en iyi verim, ders programıyla uyumlu bir düzenle alınır. Zamanlayıcıyla cihazı ilk dersten önce başlatmak, öğrenciler gelmeden sınıfın havasını yeniler. Ders sırasında CO₂ sensörlü versiyonun otomatik modu sınıf doldukça hızı kendiliğinden artırır: değer 650 ppm'i geçince 5. kademeye, 800 ppm'i geçince en yüksek kademe olan 8'e çıkar. Gün sonunda sınıf boşaldığında cihaz yeniden düşük kademeye iner. Cihazın 30 dakikalık hızlı derin temizlik işlevi, sınıf temizliğinden sonra kısa ve yoğun bir arındırma için kullanılabilir.

Sınıfta cihazı nereye koymalı?

• Cihaz dış duvara takılır; derslikte bu çoğunlukla pencerelerin bulunduğu duvardır.
• Havanın doğrudan bir sıra grubuna yönelmemesine dikkat edin; pencere kenarındaki öğrenciler sürekli hava akımı altında kalmamalıdır.
• Dokunmatik panel, öğrencilerin teneffüste kolayca kurcalayabileceği bir konumda olmasın. Ayarları öğretmen masasında duran uzaktan kumandayla yönetmek daha düzenlidir.
• Cihazın önüne dolap, pano ya da çanta askısı koymayın; hem hava akışı hem filtre bakımı için önü açık kalmalıdır.
• Filtre kontrolünü yarıyıl ve yaz tatiline denk getirmek, bakımı ders saatlerinin dışına taşır.

Okulda gerçekçi beklenti

AIRO-A1 bir oda cihazıdır. Spor salonu, konferans salonu ve yemekhane gibi büyük hacimler merkezi sistemle havalandırılmalıdır. Gürültü düzeyi katalogda 23–36 dB(A) aralığında verilir; üst değer sessiz bir sınıfta duyulabilir. Sınav gibi tam sessizlik istenen saatlerde manuel moda geçip kademeyi öğretmenin seçmesi bu yüzden mantıklıdır. CO₂ izlemenin önemini CO₂ sensörlü havalandırma yazısında ele aldık. Okulunuz için sınıf bazında ön çalışma isterseniz teklif formunu kullanın.