Isı geri kazanım cihazı seçerken debi nasıl hesaplanır?

Doğru cihaz neden kişi sayısıyla başlar?

Bir odaya ne kadar taze hava gerektiğini belirleyen ilk etken, metrekareden çok içeride bulunan kişi sayısıdır. CO₂, nem ve koku büyük ölçüde insandan kaynaklanır; bu yüzden aynı büyüklükteki iki odadan kalabalık olanı çok daha fazla havaya ihtiyaç duyar. Cihaz seçimi bu nedenle "kaç metrekare" sorusuyla değil, "içeride en kalabalık anda kaç kişi olacak" sorusuyla başlamalıdır.

Avrupa'da iç ortam tasarım değerlerini tanımlayan EN 16798-1 standardı, kişi başına taze hava miktarını beklenti düzeyine göre kategorilere ayırır. Konut ve ofis gibi olağan kullanımlar için genellikle kategori II, yani "normal beklenti" düzeyi esas alınır.

Dönüşüm basittir: 1 l/s, 3,6 m³/h'e eşittir. Kategori II için 7 × 3,6 = 25,2 m³/h, yuvarlak hesapla kişi başı 25 m³/h eder. Standart bunun yanında, mobilya ve yapı malzemelerinden çıkan emisyonlar için metrekareye bağlı ek bir pay da tanımlar. Aşağıdaki hesaplar yalnızca kişi bileşenini gösterir; kesin proje değeri, bu ek pay da eklenerek bir miktar daha yüksek çıkabilir.

Oda ve kişi sayısına göre örnek debi tablosu

Kategori II ve kişi başı 25,2 m³/h ile en sık karşılaşılan dört durum şöyle hesaplanır:

Tablodan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, iki ile dört kişilik odalarda tek cihaz ihtiyacı rahatça karşılar ve düşük ya da orta kademelerde çalışabilir. İkincisi, altı kişilik bir oda tek cihazın sınırındadır; kişi sayısı zaman zaman artıyorsa ya da metrekare payı da eklenecekse ikinci bir cihaz planlamak daha güvenlidir. Bu debilerle odadaki CO₂ değerinin hangi seviyede dengeye oturduğunu ayrıca CO₂ sensörlü havalandırma yazısında hesapladık.

Hesabı kendi odanız için nasıl yaparsınız?

1. Odada en kalabalık anda bulunacak kişi sayısını belirleyin. Ortalamayı değil, en yüksek değeri alın.
2. Beklenti düzeyini seçin. Olağan kullanım için kategori II, yani kişi başı yaklaşık 25 m³/h yeterli bir başlangıçtır.
3. Kişi sayısını kişi başı debiyle çarpın. Sonuç, odanın saatlik taze hava ihtiyacıdır.
4. Bu değeri seçtiğiniz cihazın hava akışına bölün ve sonucu yukarı yuvarlayın. Çıkan sayı, en az kaç cihaz gerektiğini gösterir.
5. Son olarak oda büyüklüğünü cihazın uygun görüldüğü alan aralığıyla karşılaştırın ve metrekare payını proje aşamasında ekletin.

Hesapta yapılan en yaygın hata, odanın gündelik kullanımını değil, boş halini düşünmektir. Haftada bir kez on kişinin toplandığı bir oda, o gün için yeterli havayı alamıyorsa günlük kullanımdaki rahatlığı fazla önemli değildir. Tersine, cihazı ihtiyacın çok üstünde seçmek de gereksiz yatırım anlamına gelir; doğru aralık, en kalabalık anı karşılayan ve günlük kullanımda düşük kademede kalabilen bir kapasitedir.

AIRO-A1 hangi alanlara uygun?

AIRO-A1, 150 m³/h hava akışı veren duvara monte bir ERV'dir ve katalogda 20-45 m² büyüklüğündeki odalar için uygun görülür. Yatak odası, çocuk odası, çalışma odası, küçük ve orta ölçekli ofis odaları ile toplantı odaları bu aralığa doğal olarak girer.

Büyük alanlarda birden çok cihaz

45 m²'yi aşan ya da kalabalık kullanılan alanlarda tek ve büyük bir cihaz yerine birden çok cihaz düşünülür. Sınıf, dersane salonu ya da büyük ofis gibi alanlarda cihazlar farklı dış duvarlara dağıtılır. Bu dağılım havanın odaya daha dengeli yayılmasını sağlar ve bir cihaz bakımdayken diğerlerinin çalışmaya devam etmesine imkân verir. Her cihaz kendi paneli ve sensörüyle bağımsız çalışır.

Dış duvarı olmayan iç odalar ya da cephesine dokunulamayan binalar için duvar tipi cihaz uygun olmayabilir. Bu durumda kanallı bir sistemle karşılaştırma yapmak gerekir; farkları duvar tipi ve kanallı sistemler yazısında tablo halinde topladık.

Ses düzeyi nasıl değerlendirilmeli?

Ses, özellikle yatak odası ve çalışma odası için seçimde belirleyici olabilir. AIRO-A1'in katalogdaki gürültü aralığı 23-36 dB(A)'dır. Hangi değerin hangi hız kademesine karşılık geldiğini, cihazın kullanılacağı oda için teklif aşamasında sormak doğru olur.

Genel bir kural işe yarar: Debi ihtiyacı cihazın kapasitesinin altında kaldığında cihaz düşük kademelerde çalışır ve daha sessiz olur. Örneğin iki kişilik bir yatak odasında 150 m³/h'lik bir cihaz, ihtiyacı karşılamak için yüksek kademeye çıkmak zorunda kalmaz. Uzaktan kumandada ayrıca Sleep tuşu bulunur. Kapasiteyi sınırda kullanan bir oda ise yoğun saatlerde daha yüksek kademede, dolayısıyla daha sesli çalışır.

Ses değerlendirilirken cihazın yeri de hesaba katılmalıdır. Yatak odasında cihazı başucu tarafı yerine odanın karşı duvarına ya da pencere yanına yerleştirmek, aynı ses düzeyinin daha az fark edilmesini sağlar. Toplantı odası ve sınıfta ise konuşma sesi zaten belirgin olduğu için yüksek kademeler daha az rahatsız edicidir; burada asıl ölçüt, ders ya da toplantı sırasında havanın yeterli kalmasıdır.

Sensör ve filtre seçimi neye göre yapılır?

Sensör seçimi, odadaki havayı en çok neyin bozduğuna göre yapılır. AIRO-A1'in iki versiyonu vardır. Kalabalık ortamlarda katalog CO₂ sensörlü versiyonu önerir; bu versiyon otomatik modda CO₂ değerine göre 1 ile 8 arasındaki hız kademelerini kendisi seçer. Dış havadaki partikül kirliliğinin öne çıktığı yerlerde PM2.5 sensörlü versiyon değerlendirilebilir.

Filtre tarafında katalog %99 HEPA filtrasyon verimliliği, iç ve dış hava filtrasyonu ile PM2.5, derin ve ultra olmak üzere üç arındırma modu belirtir. Filtre değişimi ve yedek filtre temini gibi kullanım dönemine ait konular için teknik destek sayfasından bilgi alabilirsiniz.

Kontrol ve kullanım için kontrol listesi

Cihazı seçmeden önce aşağıdaki maddeleri gözden geçirmek, sonradan çıkabilecek uyumsuzlukları önler:

• Kişi sayısı: Odada en kalabalık anda kaç kişi olacak? Debiyi buna göre hesaplayın.
• Oda büyüklüğü: Alan 20-45 m² aralığında mı, yoksa birden çok cihaz mı gerekiyor?
• Dış duvar: Cihazın monte edileceği uygun bir dış duvar var mı?
• Versiyon: Belirleyici olan CO₂ birikimi mi, dış havadaki partikül mü?
• Kontrol: Dokunmatik panel ve uzaktan kumandayla manuel, otomatik ve zamanlayıcı modları kullanılabilir. Kumandada ayrıca kilit (Lock) ve zamanlayıcı (Timer) tuşları bulunur.
• Ölçüler: Cihaz 450 × 155 × 660 mm boyutunda ve 10 kg ağırlığındadır; duvardaki yerleşim buna göre planlanır.

Fiyat; cihaz sayısına, seçilen versiyona ve montaj koşullarına göre değiştiği için sabit bir rakam vermiyoruz. Odalarınızın ölçülerini ve kişi sayısını paylaşarak teklif formu üzerinden size özel bir hesap ve fiyat isteyebilirsiniz.